De positieve geluiden werden opgevangen door mijn broodheer, waarop deze ze onmiddellijk doorseinde aan zijn wachtende groep Madagaskar liefhebbers. Deze laatste stak haar vreugde niet onder stoelen of banken en bevestigde terstond haar wens om het prachtige eiland met een bezoek te vereren. Hierop werd ondergetekende uit zijn schuilplaats in de bossen van Oost Afrika geroepen en gesommeerd om onmiddellijk af te reizen naar lemurenland. Dit uiteraard tot grote tevredenheid van hemzelf.

Na een onwaarschijnlijk mooie vlucht vanuit Nairobi over achtereenvolgens Kilimanjaro, Zanzibar, de Comoren en het roodgroene lappendeken van noordwest Madagaskar, landde ik een week geleden op Ivato en werd er opgewacht door Mr. Piki Piki (Swahili voor biker), een ouwe bekende uit mijn Arusha periode. Een heleboel schrijfwerk wachtte op mijn harde schijf om verwerkt te worden; toch kostte het mijn kameraad niet veel moeite me te overtuigen het weekeinde eerst en vooral te benutten om bij te kletsen onder het genot van menig culinair festijn waarbij de wijn rijkelijk vloeide.

Zuchtend onder het gewicht van de verwachte kater maar eveneens tevreden vanwege het leuke weekeinde in downtown Antananarivo (Tana) zette ik me maandagochtend aan mijn schrijftaken. Verrassend genoeg vlotten deze enorm goed – wat een beetje toewijding en afwezigheid van afleiding niet allemaal kan teweegbrengen – waarop ik dinsdagavond tevreden mijn laptop kon dichtklappen. Enkele opdrachten wachtten nog op verdere uitwerking maar daarvoor had ik meer informatie nodig. In afwachting daarvan trokken Mr. Piki Piki en ikzelf voor een tweedaags uitje naar een 150 kilometer verderop gelegen kratermeertje bij het dorpje Ampefy. We checkten in in een gezellige herberg aan het water en genoten van de rust.

We wisselden wandelingetjes langs het meer af met bezoeken aan de gezellige markt en verder getokkel op de computer met – deze keer bescheiden – dinertjes in het lokale restaurant. De eerste groep van mijn huidige tour of duty in Madagaskar werd vrijdagavond verwacht waardoor we donderdag terugkeerden naar de hoofdstad. Maar niet voordat we een geiserpark in de buurt verkenden. Het spuitende spektakel bleek een verrassing van formaat; rode en gele kleuren contrasteerden fantastisch met de strakblauwe hemel en de door de eeuwen heen gevormde stalagmieten deden nog het meest denken aan onaardse vulkanen.

Opgeladen en voldaan arriveerden we enkele uren later in Tana. Nadat ik mijn Madagaskar maat afzette in zijn residentie trok ik naar het hotel waar ik de volgende dag mijn eerste groep verwachtte. Ik ontmoette er onze hoofdstedelijke agente met wie ik de obligate nieuwtjes uitwisselde. Ze bleek zeer content te zijn over de hernieuwde belangstelling naar het land dat ze vertegenwoordigd maar stipte tegelijk ook aan dat haar land nog niet helemaal uit de problemen is. ‘Als gevolg van de voorbije crisis en de daarmee samengaande economische neergang loopt alles zeker nog niet op wieltjes’, wist ze te melden. Mijn geruststellende mededeling dat wij alleszins back in business waren kon de frons van haar voorhoofd toveren en een glimlach op haar gelaat. Ik wenste haar welterusten met de boodschap: ik ben klaar voor Madagaskar!

De komende twee maanden kan je op dit forum meer Madagaskar in woord en beeld verwachten!

Meer foto’s uit Madagaskar zie je hier.

Sawadee ontving enorm veel reacties en de grote meerderheid van de stemmen (32%) ging naar de 23-daagse reis van Lilongwe in Malawi tot Dar es Salaam in Tanzania. De meest populaire reistijd onder de stemmers is van oktober tot december (42%). Frank zal de komende weken hard aan de slag gaan om deze reis uit te werken.

Omdat er zoveel belangstelling was voor deze nieuwe bijzondere reizen heeft Sawadee besloten dat Frank ook zijn persoonlijk favoriet – een actieve reis van uitersten in Ethiopië – gaat uitwerken. 
U wordt op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen en streven ernaar om de informatie over deze bijzondere reizen uiterlijk half november op de Sawadee website te hebben. Vanaf die datum kun je deze reizen ook boeken.

Winnaar van de stemming is de Overland van Lilongwe in Malawi tot Dar es Salaam in Tanzania:

EEN REIS IN PURE OVERLANDSTIJL, DOOR EEN MINDER VOOR DE HAND LIGGEND GEBIED – VAN LILONGWE IN MALAWI TOT DAR ES SALAAM IN TANZANIA – 23 DAGEN

Deze reis was enkele jaren geleden een klassieker binnen het Sawadee aanbod. Om onbegrijpelijke redenen raakte hij in onbruik en verdween onderaan in de lade. Frank stofte hem af en pimpte hem met wat nieuwigheden. Door massatoerisme vermeden natuurgebieden en een tot de verbeelding sprekende binnenzee maken dat dit een trip is voor de ervaren reiziger met oog voor unieke details.

Naast het bekende South Luangwa National Park in Zambia krijgt de safariliefhebber de kans om op zoek te gaan naar wild in zuid Tanzaniaanse parken als Ruaha en Selous. Het onbeschrijflijk mooie Malawi meer zorgt voor een vakantietoets en een trekking over het Nyika plateau voor close encounters met wilde grazers.

Overlandreizen betekent safaritruck en kamperen. We krijgen te maken met comfortabele vooropgezette tentenkampen maar ook met bivakkeren tussen het wild. De chauffeur, kok en reisbegeleider zorgen voor een soepel verloop.

Persoonlijke favoriet van Frank:

ZONDER MEER EEN ACTIEVE REIS – TWEE UITERSTEN – ALLEBEI IN ETHIOPIE – 21 DAGEN

Een nooit geziene combinatie maar wij durven het aan: één van de laagste en heetste plaatsen ter wereld plus een afro-alpijnse omgeving. Deze reis is waar het bij outdoors om gaat. Een expeditie met terreinwagens doorheen een onherbergzame zoutwoestijn en een meerdaagse bergtocht.

De vulkanisch zeer actieve Danakil depressie zal je aan één stuk door verbazen. Gele zoutpilaren en kokende lavapoelen maar ook een vrijwel nooit bezocht woestijnvolk en de vindplaats van oermoeder Lucy. Het Simien gebergte is de habitat van de met uitsterven bedreigde bloedend hart baviaan. Een week trekken we door dit dramatische en uiterst spectaculaire berggebied.

Hoewel we tijdens deze reis ook de twee cultuurhistorische toppers Lalibela en Gondar aandoen is het toch vooral een trip voor de avontuurlijk ingestelde sportieveling. Ontbering zal geen loos woord zijn en comfort iets uit een vorig leven. Wie durft?

To be continued!

The Karo is an Omotic speaking group that lives in the South Omo Zone of the Southern Nations, Nationalities and Peoples Region in Ethiopia. The group is closely related to their neighbors the Hamar and the Banna. The most striking thing about Karo people’s symbolic and ornamental expressions is the painted body and face decorations. This is an elaborate process, which ranges from fine and elaborate details to rough, but striking paintings traced with the palms or fingers.

In common with their linguistically and culturally affiliated Tsemai neighbors, the Erbore migrated to their present homeland from Konso perhaps two centuries ago. Because they have ancestral and cultural links to Konso and the pastoralists of the surrounding lowlands, the Erbore traditionally played an important role as middlemen in trade between the Omo River and the Konso Highlands.

The Mursi are a nomadic cattle herder ethnic group located in the South Omo Zone of the Southern Nations, Nationalities, and People’s Region in Ethiopia, close to the Sudanese border. According to the 2007 national census, there are 7,500 Mursi, 448 of who live in urban areas, of the total number 92.25% live in the Southern Nations, Nationalities, and People’s Region.

Mursi man with painted body and face decorations.

Erbore man with hat and glasses.

Erbore boy with painted body and face decorations.

Mursi woman with plate in her lower lip. These lip discs are made of clay. Girls are pierced at the age of 15 or 16.

Text references:
Karo – Erbore – Mursi

Photography:
Frank Janssens

More where this came from:
Here

The Hamar people are semi nomadic pastoralists migrating every few months to find pastures for their goats and cattle. Huts are round and conical made from a dome frame of branches covered with grasses, mats and hides. About 20 huts around a meeting place where dancing and feasting occurs, and a cattle and goat pen make a village. The Hamar often trade with their neighbours for sorghum and corn, as they do not grow it themselves. Goats and cattle offer milk and meat. Sorghum is made into a pancake or porridge and eaten with a stew. Men typically wear a chequered skirt of cloth while women wear a cow skin skirt.

A key tradition of the pastoral culture is the so-called cow jumping. This rite of passage for men coming of age must be done before a man is permitted to marry.

The village’s women (and in particular, the would-be jumper’s sisters) purposefully provoke the maza into lashing their bare backs with sticks, which inflict raw, open wounds and scar them for life.

However, these wounds are seen as the mark of a true Hamar woman, and all the village’s women spoken to by Bruce Parry (BBC Wales – Tribe) were not only consenting, but also eager to participate.

Because the sister or relative was whipped at the man’s ceremony and endured the pain for him she can later in life look to him for help if she falls on hard times because she has the scars from the whipping she received for him to prove his debt to her.

Women commonly end up as the heads of families because they marry men who are much older than them while they are young.

When her husband dies she is left in control of the family’s affairs and livestock. She is also in control of his younger brothers and their livestock if their parents are dead. Widows may not re-marry.

The man-to-be must “jump the cattle” four times to be successful and only castrated male cattle and cows may be used to jump over.

This test is performed while naked (except for a few cords bound across the chest) as a symbol of the childhood he is about to leave behind him.

On completion of this test, the young man joins the ranks of the maza – other men who have recently passed the same test and who spend the next few months of their lives supervising these events in villages throughout the Hamar territory.

The ceremonies end with several days of feasting, including the typical jumping dances, accompanied by as much sorghum beer as the cow-jumper’s family can provide to the visitor.

Photography: Frank Janssens
Text: Wikipedia

Klanten beslissen mee in de ontwikkeling van nieuwe Afrika reizen

Sawadee experimenteert met co-creatie

Avontuurlijke reisorganisatie Sawadee laat klanten nu interactief meebeslissen bij de ontwikkeling van nieuwe reizen in Oost-Afrika. Ervaren Afrika specialist Frank Janssens, die voor de reisorganisatie al tachtig reizen begeleidde, heeft de eerste opzet voor de reizen gemaakt. Klanten kunnen op www.sawadee.nl aangegeven welke van de vier reizen er uitgewerkt moet worden en zal doorgaan.

Weg van de gebaande paden
De reizen geven allen een beeld op het Afrika weg van de begaande paden. De eerste reis gaat van Nairobi naar Addis Abeba. De tweede reis waarop gestemd kan worden gaat langs wildrijke parken en het onbekende noorden van Kenia. De derde mogelijkheid gaat van Lilongwe in Malawi naar Dar es Salaam in Tanzania. De laatste reis is een actieve reis van uitersten in Ethiopië. Wat de vier reizen gemeen hebben is dat ze allen het echte Afrika laten zien onder begeleiding van het aanstekelijke enthousiasme van Afrika kenner Frank Janssens.

Presentatie
Op donderdagavond 19 augustus komt Janssens over uit Afrika om tijdens een informatie avond een korte presentatie te geven over de reizen. Tijdens deze sessie, in de vestiging van Bever Zwerfsport The Globe in Den Haag, krijgen klanten de mogelijkheid om vragen te stellen en opmerkingen te geven. Vervolgens kan er tot eind augustus gestemd worden.

Co creatie
Directeur van Sawadee Hans Lagerweij: “Hiermee komen we tegemoet aan de behoeften van klanten om steeds meer bij de ontwikkeling van een nieuw product betrokken te worden. Het is onze eerste invulling van het veel gebruikte begrip “co creatie”. Wij vinden het belangrijk om met nieuwe initiatieven op dit gebied te experimenten, om daarmee op een interactieve wijze invulling te geven aan onze campagne “Puur Reizen”. Puur reizen staat voor een land echt laten zien op een verantwoorde en duurzame manier. Lagerweij: “Puur reizen staat voor reizen in de kleinste groepen op een duurzame wijze, waarbij makkelijk contact met de lokale bevolking wordt gelegd doordat we gebruik maken van kleinschalige accommodaties.”

Tekstschrijver en fotograaf
De Vlaming Frank Janssens heeft al 80 reizen voor Sawadee begeleid in Afrika en het Midden Oosten. Naast reisbegeleider is hij ook tekstschrijver en fotograaf. Hij is te volgen via zijn website www.frankfocus.com waar hij zich presenteert als een gepassioneerd Afrika deskundige en liefhebber.

Sawadee Reizen is onderdeel van de Activity sector van TUI Travel PLC en organiseert sinds 1983 avontuurlijke reizen in kleine groepen naar bijzondere bestemmingen met aandacht voor natuur en cultuur. Sinds 9 jaar biedt Sawadee ook speciale reizen voor avontuurlijk gezinnen met kinderen vanaf 8 jaar. De reizen van Sawadee zijn avontuurlijk wat betekent dat er gereisd wordt in kleine groepen, overnacht wordt in kleinschalige accommodaties en veelal activiteiten zoals wandelen zijn opgenomen in de reis. De reizen van Sawadee worden direct via www.sawadee.nl verkocht, maar zijn ook te boeken in een Arke of Holland International reisbureau in Nederland en de Jetair Centers in België.

Zo gezegd zo gedaan!

Vier nieuwe avonturen in Oost Afrika – aan jou de keuze!

Nieuw reizen in Afrika – beslis mee
Om het enthousiasme bij onze klanten staande te houden en tevens de creativiteit van onze reisbegeleiders aan te scherpen introduceert Sawadee vier mogelijke nieuwe reizen!

Wat dit aanbod anders maakt dan anders is dat we onze klanten zullen betrekken bij het voorbereidende werk. We laten jullie namelijk kiezen welke van de vier nieuwe avonturen je graag wil zien doorgaan en eventueel aan wil deelnemen.

De reizen – die alle vier plaats vinden in Oost Afrika – zijn ontwikkeld door onze ervaren Afrika specialist Frank Janssens in samenwerking met onze agenten ter plaatse. Frank, die voor Sawadee reeds tachtig reizen begeleidde, zal de door jullie gekozen reis zelf begeleiden.

Hieronder volgt een korte beschrijving van de reizen en hier kun je aangeven welke van de vier reizen je het meeste aanspreekt en in welke periode je graag op reis zou gaan. Ook kun je je e-mail adres achterlaten zodat we je op de hoogte kunnen houden van de ontwikkelingen.

Reis 1 : Overland van Nairobi naar Addis Abeba – 22 daagse reis
Off the beaten track ofwel van de begane paden, is deze grensoverschrijdende reis zeker. Deze trip focust op uitgestrekte woestijnen en moeilijk bereikbare binnenzeeën, trotse nomadenvolkeren en traditionele oerstammen. Hij speelt zich af in een door massatoerisme vermeden buitengebied; zowel in noord Kenia als in zuid Ethiopië.

We gaan wild spotten in Samburu National Park, op pad met nomadische herders in het Turkana gebied, op bezoek bij weinig bezochte tribale groepen in de Omo vallei en varen op enkele tot de verbeelding sprekende Afrikaanse meren.

Deze reis is zeker niet voor de naar comfort zoekende vakantieganger. Onze vierwiel aangedreven truck laden we vol met kampeer- en keukenmateriaal. Enkele keren zullen we in een lokaal hotelletje overnachten maar meestal is het pure bush!

Reis 2: Safari langs wildrijke parken en het onbekende noorden van Kenia – 19 daagse reis
Vraag aan een Afrika kenner wat zijn favoriete bestemming is in Oost Afrika en 9 van de 10 krijg je als antwoord de Turkana regio in noord Kenia. Het tot voor enkele jaren onstabiele noorden kan tegenwoordig bezocht worden maar blijft een uitdaging. Met deze reis willen we safariliefhebbers de kans geven door te stoten tot het jadekleurige Turkana meer.

Wildspotters komen aan hun trekken in maar liefst vier nationale parken: Samburu, Nakuru, Naivasha en Masai Mara! We maken het plaatje compleet door er acht dagen expeditie in het met nomadische stammen bevolkte noorden van Kenia aan toe te voegen.

Van kamperen houden is voor deze reis een must. Een vierwiel aangedreven truck, uitgerust met kampeer- en keukenmateriaal moet er voor zorgen dat we kunnen anticiperen op onvoorziene omstandigheden.

Reis 3: Overland van Lilongwe in Malawi tot Dar es Salaam in Tanzania – 23 dagen
Deze reis was enkele jaren geleden een klassieker binnen het Sawadee aanbod. Om onbegrijpelijke redenen raakte hij in onbruik en verdween onderaan in de kast. Frank stofte hem af en pimpte hem met wat nieuwigheden. Door massatoerisme vermeden natuurgebieden en een tot de verbeelding sprekende binnenzee maken dat dit een trip is voor de ervaren reiziger met oog voor unieke details.

Naast het bekende South Luangwa National Park in Zambia krijgt de safariliefhebber de kans om op zoek te gaan naar wild in zuid Tanzaniaanse parken als Ruaha en Selous. Het onbeschrijflijk mooie Malawi meer zorgt voor een vakantietoets en een trekking over het Nyika plateau voor close encounters met wilde grazers.

Overlandreizen betekent safaritruck en kamperen. We krijgen te maken met comfortabele vooropgezette tentenkampen maar ook met bivakkeren tussen het wild.

Reis 4: Actieve reis van uitersten in Ethiopië – 21 dagen
Een nooit geziene combinatie maar wij durven het aan: één van de laagste en heetste plaatsen ter wereld plus een afro-alpijnse omgeving. Deze reis is waar het bij outdoors om gaat. Een expeditie met terreinwagens door een onherbergzame zoutwoestijn en een meerdaagse bergtocht.

De vulkanisch zeer actieve Danakil depressie zal je aan één stuk door verbazen. Gele zoutpilaren en kokende lavapoelen maar ook een vrijwel nooit bezocht woestijnvolk en de vindplaats van oermoeder Lucy. Het Simien gebergte is de habitat van de met uitsterven bedreigde bloedend hart baviaan. Een week trekken we door dit dramatische en uiterst spectaculaire berggebied.

Hoewel we tijdens deze reis ook de twee cultuurhistorische toppers Lalibela en Gondar aandoen is het toch vooral een trip voor de avontuurlijk ingestelde sportieveling. Ontbering zal geen loos woord zijn en comfort iets uit een vorig leven. Wie durft?

Ik hoop dat deze confidentie de bezoekers niet zal weghouden. Boeken schrijven gaan we volgend jaar niet doen. Maar we willen wel weer naar Afrika. Ik beloof rare begrafenissen in Madagaskar, verdronken einders in Namibië en maffe muzikanten in Mali. We gaan schrijven en foto’s maken; misschien wel filmen. We oefenen, testen, trainen. Maar vooral: we gaan keihard op reis. We willen ons niet perse als prof doen gelden maar wel de amateurrechten verkrijgen. Het voorbije jaar vertaalde dat zich onder andere in de volgende stukjes:

Tijdens het Konso onderzoek schreven we over een verwend nest.
In de Serengeti maakten we een reclamefilmpje.
We werden ziek maar werkten door.
De wandelaar werd op de zangsporen gezet.
Ongerust werden we bij een Al Qaida dreiging.
Een natte douche kregen we op het Timkat festival.
Feesten deden we tijdens een generatieboom erectie bij het Konso volk.
Met veel Hoop lieten we de wandelaar los op de Kaap.
We vonden het goed boeren in Namibie.
Eindelijk terug noteerde ik in mijn Uganda Notes.
Na tien jaar zoeken spotten we eindelijk de schoenbekvogel en gorilla’s vonden we onbetwist in de mist.
We sloten de tweede jaargang van FrankFocus af met een avontuur bij de Karamajong.

Samson blijkt erg behulpzaam, als ik hem een tijdje later vind in het depot met de dikke vrouw. “Een auto heb je niet nodig. Enkele dorpen zijn binnen loopsafstand, andere kan je makkelijk bereiken met een boda boda,” stelt hij me gerust. “Ik zal je twee van mijn jongens meegeven die de taal en ook wat Engels spreken.”

Salim en Serafin vergezellen me naar Katanga Village, een dorp van de Matheniko subgroep. De jongens hebben er duidelijk zin in; wat vooral te zien is aan de trotse glimlach die hun jonge gezichten siert. “We will orientate you,” zegt Serafin. “Eerst gaan we langs bij mijn tante die kweete brouwt, dat is lokale booze gemaakt van sorghum en maïs.” Zoals zo vaak is het alcohol die het ijs moet breken.

Na een kort bezoekje bij de bierbrouwende tante duiken we het kroegje ernaast binnen. Het barretje is niets meer dan een met takken en UNHCR zeil afgezet plekje in de schaduw van een acacia. Hier is het Salim en Serafin allemaal om te doen merk ik al gauw. “Nu kan je de kweete eens proeven,” knipoogt Salim. “Ik stel voor dat je maar ineens een grote kruik bestelt.”

Ik neem plaats op een gammel bankje naast een figuur die me met zijn zonnebril, legerpet en gescheurd T-shirt nog het meest doet denken aan de fotojournalist uit Apocalypse Now. Nadat hij zijn met gefermenteerd graan besmeurde lippen schoonmaakt, stelt hij zich voor: “My name is Marc Benson Chatu. De naam Chatu kreeg ik nadat ik een python heb gedood. Ik ben een python killer.” Ik weet niet goed wat ik hiervan moet maken: gek, dronken, stoned of een combinatie. Mijn begeleiders bevestigen mijn vermoeden met een knipoog.

Nadat we onze kruik gegiste graanpulp krijgen en er allemaal enkele slokken uit nemen gaat Chatu op een samenzweerderige toon verder met zijn verhaal. “Ik werk voor de National Resistance Movement (NRM) van Museveni,” fluistert hij. “Maar hier ben ik undercover. Door de VN wordt ik regelmatig uitgezonden naar Kongo, de Centraal Afrikaanse Republiek, Somalië en Zuid Soedan. Altijd undercover, om de goeden van de slechten te onderscheiden.”

Alsof hij mij verdenkt van eenzelfde geheime status, knipoogt hij telkens hij een zin beëindigt en geeft me het bij jongeren gebruikelijke vuistklopje. “Ik spreek veel verschillende talen,” gaat hij verder in het Engels. “Arabisch, Lingala, Swahili en Frans, om er maar enkele te noemen.” Hij bewijst zijn stelling door er bij elke genoemde taal een woord aan toe te voegen. Als ik hem iets later in het Frans aanspreek antwoordt hij: “Yes, yes, French too.”

Dan betrekt Marc Benson Chatu me helemaal in zijn geheimzinnigdoenerij. “Jij bent ook undercover,” zegt hij. “Jij zegt dat je een toerist bent maar in werkelijkheid ben je een journalist, heel slim en effectief, dat heb ik wel door.” Ik besluit wat olie op het vuur te gooien en wijs hem op mijn T-shirt waarop de naam van een plaatsje in Zuid Afrika prijkt. “You see this,” zeg ik hem, nu ook op een samenzweerderig toontje. “Hier staat Pofadder, dat is ook een slang. Ik draag dit shirt omdat ik een slangendoder ben, net als jij.” Marc Benson Chatu knipoogt, doet het vuistklopje en schatert het uit. “I knew it,” lacht hij nog na als Salim, Serafin en ik aanstalten maken om verder te gaan.

Als we even later langs de hoofdweg terug naar het kruispuntdorpje Moroto lopen vertelt Salim me het echte verhaal van de pythondoder. “Marc Benson had vroeger twee vrouwen. Eén van hen heeft hem vervloekt, net als een heks. Sindsdien is Marc gek.” We bezoeken nog even een door een internationale NGO opgericht schooltje en duiken daarna een kroeg in met ‘echt’ bier. De jongens zijn tevreden want ik trakteer; ik trakteer want ik ben tevreden.

Meer Karamajong foto’s hier!

Ik regel mijn ingewanden met een knoest geroosterde maïs en stap weer in. De passagiers met bestemming Lira en verder – waaronder de mama met kind naast me – hebben De Belofte ondertussen verwisseld voor een andere bus. The Promise continues, probeer ik te zingen ondanks de maïsprut tussen mijn tanden. Iets buiten Soroti eindigt het asfalt en begint de piste. Het raampje open, mijn arm erbuiten. De maniokakkers die verdacht veel op wietplantages lijken maken me high; de wind die geuren als koeienstront en lentebloesems binnenlaat maakt me gelukkig. Super! Dit is het. Ik voel het. Het platteland! De aarden weg glijdt soepel onder de bus door, de wind verkoelt; we cruisen aan een aangenaam tempo. Wat heeft een mens nog meer nodig?

The Karamoja Promise zit evenwel nog even vol. De felgekleurde wikkeldoeken van de Afrikaanse mama’s hebben plaatsgemaakt voor kakigetinte legeruniformen. Bij nader inzien blijken het geen soldaten te zijn maar politieagenten in camouflagepakken. “Niets om je zorgen over te maken,” zegt de kortgeschoren cadet naast me, “we zijn op weg naar huis.” Hoewel de overvloedige moerassen me doen twijfelen maken de driekleurige glansspreeuwen me duidelijk dat we in de Oost Afrikaanse savanne beland zijn. Plat land, vlak en strak, verhoogde grindweg, hier en daar een granieten kopje; zo beschrijf ik het in mijn notitieboekje.

Als de eerste bergen in zicht komen stoppen we. Alekilek Settlement, kondigt een verweerd bord aan. Het land is al wat ruwer; de wegen hebben iets meer kuilen. De berg die het plaatsje domineert heet Napak. Het is één van de uitstulpingen die het Karamajong land begrenst. Als we iets later de nederzetting uitrijden merk ik dat meerdere bergen de omgeving verdedigen. Een beetje verderop lees ik: Iriri subcounty – district Moroto. We stoppen weer. Veel mensen stappen uit. Iriri blijkt een belangrijk kruispuntdorp te zijn: veel wegen naar het hinterland beginnen hier. De in verlof gaande agenten maken plaats voor gewapende collega’s. In traditionele gewaden gestoken Karamajong vervoegen ons. We rijden tribaal gebied in.

Ik zie verlaten dorpen met meer dan honderd hutten. Het verbaasd me; nooit eerder zag ik nederzettingen van deze omvang. Het alles overwoekerende savannegras staat bijna even hoog als de daken; er is geen levende ziel te bekennen. Als ik hier later in Moroto naar vraag, leer ik dat dit een soort van transitdorpen zijn naast de piste. Tijdens grote droogtes en daaraan gepaarde hongersnoden wordt hier voedselhulp verstrekt. Een half uurtje verderop merk ik de eerste bewoonde Karamajong dorpen op. Naast de gebruikelijke akkertjes is er nu ook veel meer vee te zien. Helemaal verbaasd ben ik als we nog een uur later het kruispuntdorp Matany binnenrijden. We stoppen; vuvezela-klanken die uit de lokale barretjes galmen duiden op de aanwezigheid van kabeltelevisie. Het wereldvoetbalspel bereikt ook deze uithoek.

Een nieuwe berg doemt op in de langzaam duister wordende verte. Dat is Mount Moroto, weet mijn inmiddels vierde buurman. Hij meldt me dat het nog vierentwintig kilometer is tot het plaatsje aan de voet, mijn eindbestemming voor vandaag. We stoppen vaker nu. Bij elk dorpje stappen er Karamajong vrouwen uit. Het duurt altijd even eer al hun waren zijn uitgeladen: grote trossen groene bakbananen, jerrycans met paraffine en klompen zout. Deze spullen zullen ze in kleine porties verkopen op de lokale marktjes; het is de enige manier om aan wat cash te geraken. De kinderen komen hun mama’s luidruchtig begroeten en maken van de gelegenheid gebruik om naar lege waterflessen te bedelen. “Le telo lo le telo,” janken ze in koor. Hun tactiek werkt want een tiental plastic flesjes wordt het raam uitgegooid. Hierin kan mama haar paraffine portioneren. Het is net donker als we Moroto, de provinciehoofdplaats van Karamoja, inrijden. The Karamoja Promise heeft haar belofte gehouden, aan mij althans!

Lees ook: The Karamoja Promise.
Voor meer beeldmateriaal over de Karamajong klik hier!

The Karamojong live in the southern part of the Karamoja region in the northeast of Uganda. According to anthropologists, the Karamojong are part of a group that migrated from present-day Ethiopia around 1600 A.D. and split into two branches, with one branch moving to present day Kenya to form the Kalenjin group and Maasai cluster. The name Karamojong derived from phrase “ekar ngimojong”, meaning “the old men can walk no farther”.

The main body continued southwards, reportedly consisting of seven groups or clans who settled in today’s southern Karamoja, eventually merging to become the three clans now existing: the Matheniko in the east around Moroto mountain, the Pian in the south and the Bokora in the west. However, a significant sized group went west and formed the Iteso, the Kumam, and the Langi. It was this group who were said to have used the phrase “the old men can walk no farther”.

The main livelihood activity of the Karamojong is herding livestock, which has social and cultural importance. Crop cultivation is a secondary activity, undertaken only in areas where it is practicable.

Due to the arid climate of the region, the Karamojong have always practiced a sort of pastoral transhumance, where for 3-4 months in a year, they move their livestock to the neighboring districts in search of water and pasture for their animals. The availability of food and water is always a concern and has an impact on the Karamojong’s interaction with other ethnic groups.

The Karamojong are in constant conflict with their neighbors in Uganda, Sudan and Kenya due to frequent cattle raids. This could be partly due to a traditional belief that the Karamojong own all the cattle by a divine right, but also because cattle are also an important element in the negotiations for a bride and young men use the raids as a right of passage and way of increasing their herds to gain status. In recent years the nature and the outcome of the raids have become increasingly violent with the acquisition of AK47s by the Karamojong.

The Ugandan government has attempted to broker deals for weapons amnesties, but the number of cattle the Karamojong have wanted per gun has proved too steep for any meaningful agreement to be made.

Text: Wikipedia.
Photography: Frank Janssens.
More Karamajong images: here.