schrijverij

  • November 18, 2009 – 12:38 am

    De wandelaar – deel 1 – Talking Tuareg

    De zandduinen langsheen de Niger nodigen niet allemaal uit tot kamperen. Velen zijn bezaaid met cramcram (cenchrus biflorus); een plant waarvan de zaden als volhardende klittenband aan je schoeisel, kleren en huid blijven plakken. De weerbarstige granen uit je vel trekken, brengt onvermijdelijk gejank en gejammer met zich mee. West-Afrikaanse nomaden als Peul en Toeareg mijden de met cramcram gecontamineerde zandvlaktes en kiezen fijn zand zonder struiken om hun bivak op te slaan. Zo ook de wandelaar. Hij is varend over de stroom onderweg naar Timboektoe. Hij heeft zijn tent opgerold en neemt afscheid van de spierwitte zandheuvel die hem een rustige nacht heeft gegund.

    De zon kristalliseert boven het verre einder. Geiten mekkeren op de vlakte achter de duinen. Twee Fulani jongens verschijnen bovenop de duinrug. Hun groene, met gouddraad doorweven gewaden wapperen in de ochtendwind. Stok in de hand – mes aan de riem. Nieuwsgierig naar de boot met blanken hebben ze hun geitenkudde achtergelaten. Ze lachen verlegen en zwaaien een afscheid dat de rest van de dag hun gespreksonderwerp zal zijn. Als de pinasse van wal steekt keren de geitenhoeders zich naar hun kudde. In het midden van de rivier buigt onze schuit noordwaarts. De jongens draaien zich nog eenmaal om. Van op het hoogste punt zwaaien ze een laatste keer, synchroon als broers.

    Lees de rest van deze post

  • October 9, 2009 – 5:28 pm

    Konso Museum doet deuren open

    Op 14 december aanstaande zal in het zuid Ethiopische plaatsje Karat-Konso het langverwachte Konso Museum ingehuldigd worden. Dit museum, dat in eerste instantie een thuis zal worden voor de honderden door de politie geconfisqueerde houten totems, die voor ze gestolen werden, de graven van helden en chefs sierden, is een samenwerkingsproject van de lokale administratie en de Franse ambassade in Addis Abeba.

    Lees de rest van deze post

  • September 22, 2009 – 8:19 am

    De grote droogte – deel 2 – Kalashnikov regeert

    Het is een symbool van macht. Iedereen wil er één. Het mag dan wel illegaal zijn, maar het geweer wordt langzamerhand een onmisbaar gebruiksvoorwerp voor de nomadische herders uit Oost Afrika. De Kalashnikov ofwel AK 47 is erg in trek voor zowel verdediging als aanval in een regio waar gewelddadige veediefstallen tot de orde van elke dag behoren. Handelaars zonder scrupule maken van het onveiligheidsgevoel misbruik en smokkelen goedkope geweren naar de nomadische gemeenschappen waardoor ze de situatie extreem verergeren. Ontwapeningscampagnes van verschillende overheden mislukken omdat tijdens de schoonmaak de herders met hun wapens de grens over vluchten of enkel de niet goed functionerende geweren inleveren en de rest verstoppen.

    Lees de rest van deze post

  • September 19, 2009 – 9:02 am

    De grote droogte – deel 1 – een desastreuze veediefstal

    Naibor betekent in de taal van het Samburu volk uit noord Kenia ‘de plaats van het witte zand’. Sinds mensheugenis is het een oase van hoop, waar in tijden van ernstige droogte zoals nu, steeds voldoende water en graasland voor hun koeien te vinden is.

    De mannen, vrouwen en kinderen waren vier dagen eerder in Naibor aangekomen. Vanuit Ewaso Nyiro, in het zuiden van Samburu land, hadden ze hun honderden koeien hier naartoe geleid om aan de moordende droogte te ontsnappen en hun enige kans op overleven te zoeken. Bijna duizend koeien waren die ochtend in de kraal buiten het dorpje verzameld. Het was half zes toen de veedieven aanvielen. Ze schoten op iedereen die in hun weg stond – vooral vrouwen en kinderen. Toen ze eindelijk vertrokken was de plaats van het witte zand doordrenkt van bloed. Vijfendertig mensen en veertig koeien hadden de raid niet overleefd.

    Lees de rest van deze post

  • June 26, 2009 – 3:47 pm

    Masai Hospitaal – vervolg

    Wasso is een stoffig kruispuntplaatsje ten noordoosten van het uitgestrekte Serengeti park in Tanzania. Het ligt in een zeer moeilijk bereikbare uithoek van Masailand. Halverwege de vorige eeuw moesten de Masai en Sonjo uit het gebied zich bij ernstige kwalen laten verzorgen in het ziekenhuis van Arusha, wat er enkele dagreizen te voet vandaan ligt. In het begin van de jaren zestig stichtte de Oostenrijkse arts Dr. Herbert Watschinger, op vraag van een lokale nonnenmissie, er een kliniekje dat zich vooral toespitste op tuberculose patiënten. Nadat het vertrouwen van de lokale bevolking gewonnen was en er meer sponsoring kwam van Oostenrijkse kerkgemeenschappen, breidde Dr. Watschinger het kliniekje uit tot een hospitaal met een mannen-, vrouwen- en kraamafdeling.

    Lees de rest van deze post

  • April 9, 2009 – 5:11 pm

    De Wereldverzamelaar

    Hoewel ondergetekende zich na de klassieke puberale twijfels tegenwoordig de ratio van de wetenschap onderschrijft, durf ik toch niet ontkennen dat ik af en toe overmand word door een onverklaarbare mystieke ervaring. Een compleet gevoel van gelukzaligheid, dat nog het beste omschreven wordt als spiritueel, zeg maar. De combinatie van factoren, die verantwoordelijk zijn voor ’s mens hoger geluk, lijkt dan even samengesteld te zijn door ‘een grote architect’.

    Enkele dagen – of beter gezegd: nachten – geleden vielen mijn teerlingen weer eens gunstig. De setting was een beschutte kloof tussen de seven pillars of wisdom in de Wadi Rum woestijn. De warme nacht maakte dat ik me gezellig oprolde in een door mijn moeder uit India meegebrachte, zijden lakenzak. Heet gestookte kolen deden af en toe een moeilijk brandbare boomstronk ontvlammen, waardoor schimmen tegen de hoge rotswand achter me de dans inzetten. In de hemelspatie tussen de wolkenkrabbende rotsformaties telde ik zeven sterren. Het was de Grote Beer die als enige mijn deeltje van het heelal vulde. Een zacht kussen zorgde voor het ideale comfort om onder het schijnsel van mijn hoofdlamp een stukje te lezen in het boek waarin ik al een tijd bezig was.

    De totaliteit van deze prachtige nacht deed me echter het leeslicht doven om volledig te kunnen opgaan in mijn beleving. Ik had het boek dat naast me lag even niet nodig en het lampje zou me blind maken. Het gevoel dat me daar en toen overmeesterde, was dat ik terug gekatapulteerd werd in de tijd en een acteur werd in het verhaal dat ik aan het lezen was. Het thema van het boek is de assimilatie met vreemde culturen, geabsorbeerd worden door het onbekende. Het boek heet De Wereldverzamelaar.

    Lees de rest van deze post

  • January 30, 2009 – 5:59 pm

    Timkat in Gondar – Ethiopië

    Mijn gasten en ik kozen op 18 januari jongstleden Medane Alem uit als onze tijdelijke parochiekerk. De reden hiervoor was de aanloop naar de ceremonie die Timkat heet. Op de heuvels rond Gondar bevinden zich zeven kerken. Je kan ze niet echt parochiekerken noemen maar toch associeert elke gelovige uit de regio zich met één van hen. Net als een katholieke parochiaan, zeg maar. Eerder berichtte ik in deze kolommen reeds uitgebreid over de vieringen van respectievelijk de Heilige Maagd in Axum en Kerst in Lalibela. Vandaag zal ik proberen de sfeer van het belangrijkste Ethiopische Orthodoxe festival, Timkat – waarbij het doopsel van Jezus wordt herdacht en waarvan de meest spectaculaire viering in Gondar is – te schetsen in een bescheiden verslag.

    Lees de rest van deze post

  • January 8, 2009 – 2:12 pm

    Een bezoek aan de Mursi van Zuid-Ethiopië

    ‘De laatste echte wildernis in Afrika’. Met dit soort teksten verleiden reisbrochures hun lezers tot een bezoek aan de Beneden Omo Vallei, waar naakte krijgers en vrouwen met uitgerekte lippen nog als van oudsher tussen de wilde dieren leven. In werkelijkheid komen bezoekers zelden of nooit groot wild tegen in de parken langs de Omo en de Mago rivieren, maar maken ze de lange reis over slechte wegen puur om de lokale bevolking te bekijken en te fotograferen.

    Ervaren reisbegeleiders zullen hun gasten adviseren genoeg birr te wisselen voordat ze de trip naar de Beneden Omo Vallei gaan maken. De gloednieuwe, kraaknette briefjes van één birr, die alleen bij banken in de hoofdstad verkrijgbaar zijn, zijn onontbeerlijk als je de fotogenieke volkeren van Zuid-Ethiopië wilt vastleggen. Naast de leden van stammen als Erbore, Karo en Hamar zijn het vooral de met lipschotels versierde Mursi vrouwen die zich bewust zijn van het feit dat ze erg tot de verbeelding van de bezoekende westerling spreken. Ze weten ook dat die maar al te graag wat kleingeld over heeft voor een snapshot van hetgeen de Mursi vrouwen zo typeert.

    Lees de rest van deze post

  • November 29, 2008 – 3:40 pm

    Over de Niger naar Timboektoe

    Enkele dagen geleden zijn we in Mopti – daar waar de Bani de Niger instroomt – aan boord gegaan van een twintig meter lange, af en toe hoestende, dieselmotorschuit. Sindsdien zakken we langzaam maar gestaag de rivier af. Witte reigers en bonte ijsvogels houden de pinasse met zijn woelig spoor vol lekkers angstvallig in de gaten. Af en toe zien we Bozo visserslui die met primitieve pirogues uit het riet vandaan komen. Ze strijken hun, in patchwork aan elkaar genaaide UNHCR zeilen, en manoeuvreren geruisloos langs ons heen in de richting van de viswateren, gemerkt met als boeien dienende, gele jerrycans. Rietkragen met palmen verbergen ondiepe lagunes bedekt met waterlelies. Knalrode bisschopvogels met zwarte kraagjes springen tussen de witte bloemen die het groene oevergras van patroon voorzien Een solitaire Afrikaanse zeearend houdt de wacht op een visfuik tot ze geledigd wordt en hij onbelemmerd kan graaien. Je zou het niet zeggen mensen, maar de Niger – de woestijnrivier die vaak minachtend afgedaan wordt als een onbarmhartige snede dwars door de poederdroge Sahel – is een overvloedige bron van leven.

    Lees de rest van deze post

  • November 25, 2008 – 7:29 pm

    Een trekking door de Pays Dogon

    Als ik niet beter wist zou ik haast durven beweren dat er onderaan de Falaise de Bandiagara, beter bekend als de Pays Dogon of Dogon Vallei, een ander soort baobab staat dan elders op het Afrikaanse vasteland. De hier gevonden exemplaren zien er compleet anders uit. In tegenstelling tot de dikke, grillige, met gaten en bulten geschonden bomen die men in Oost en Zuidelijk Afrika tegenkomt, kunnen de Dogon exemplaren eerder als gaaf en elegant beschreven worden. Met een beetje fantasie lijkt het er zelfs op dat ze in een strak mantelpakje zijn gestoken. Maar omdat ik pertinent zeker ben dat er in Afrika (met uitzondering van het reeds erg lang weggedreven eiland Madagaskar) maar één soort apenbroodboom (Adansonia Digitata) voorkomt, moet diegene die we her en der verspreid zien staan onderaan de kliffen van Bandiagara, toch dezelfde zijn. Alphonsini, mijn lokale Dogon tolk, brengt verduidelijking:

    Lees de rest van deze post