Een zondag in Dakar

Ze juichen, ze schreeuwen, ze fluiten, ze zwaaien met vlaggen. Over verschillende tribunes zijn ze verspreid: duizenden door percussiebands opgezweepte worstelfans. Er wordt gedanst, er wordt gezongen; de vechters met hun teams lopen rondjes over de piste. Cameralui en fotografen registreren het feest in het stadion. Barnumreclame, wimpels en carnavaleske kledij kleuren het decor waarin straks enkele Senegalese worstelvedetten voor de overwinning zullen strijden. Namen als Baye Peulh en Colonel Sagna voeren de affiche aan maar mindere goden zullen eerst hun mannetje staan en proberen te bewijzen dat ze goed op weg zijn om binnenkort toegelaten te worden tot de top van het Senegalees worstelen.

Senegalees worstelen is een traditionele vechtsport die vooral in Senegal en Gambia erg populair is. Ze maakt deel uit van een bredere West-Afrikaanse worstelcultuur. Het grootste verschil is dat bij de Senegalese variant het toegelaten is te slaan (frappe). Sinds de jaren negentig worden internationale (West-Afrikaanse) kampioenschappen op hoog niveau georganiseerd en daardoor beoefent men in Senegal nu de twee vormen: sans frappe voor de internationale wedstrijden en avec frappe voor de lokale.

Het Stade Iba Mar Diop in Dakar loopt langzaam vol. Alle lagen van de bevolking zijn er vertegenwoordigd. De tribune met betonnen trappen om op te zitten trekt het meeste volk. Hier wordt uiteraard het hardst gezongen en gedanst. In de Loge Presidentielle en de Annexe is het beduidend stiller. Hier zit men om gezien te worden, hier zit het ‘Roland Garros’ publiek. Ondertussen wordt de menigte meer en meer opgezweept: door de percussiegroepen, door de zich opwarmende worstelteams en door zichzelf.

Binnen de Wolof gemeenschap van Senegal werd er vroeger veel gevochten. Mannen daagden elkaar uit om vrouwen te imponeren, hun mannelijkheid te bewijzen, eer te betonen aan hun dorp of gewoon voor de lol. Tegenwoordig is het de nationale sport die ondersteund wordt door businesspromotoren en waarbij de deelnemers enorm veel prijzengeld in de wacht kunnen slepen.

De luidsprekers fluiten; er wordt iets aangekondigd. Het volk wordt nog wilder. De leden van de Tambour Major roffelen en slaan op hun djembe’s; de zangers en zangeressen bezingen de krijgers in de piste; de mannen achter de micro central proberen er enkele dankwoorden en aankondigingen tussen te krijgen. Een twintigtal hoogwaardigheidsbekleders schrijdt binnen. Ze maken een rondje om de zanderige piste en zwaaien naar het publiek. Torens plastic stoelen worden haastig naar de Loge Presidentielle gedragen. Duidelijk een onverwachte hoge piet met zijn gevolg. Maar het is een teken. De show kan beginnen!

Senegalese worstelaars trainen enorm hard. Tijdens de week bouwen ze hun kracht op door zich aan extreem zware lichamelijke oefeningen te onderwerpen. Hoewel ze fysieke kracht als een essentieel onderdeel van hun sport beschouwen zijn ze ervan overtuigd dat er ook een element van geluk meespeelt bij een eventuele overwinning. Voor een wedstrijd zal je de worstelaars meermaals bezig zien met zwarte magie: ze overgieten zich met kleurrijke lotions, dragen zand uit de piste naar hun hoek of wrijven met hun voeten over een steen.

Onmiddellijk na het signaal van de scheidsrechter lopen de twee halfnaakte krijgers op elkaar af. Ze graaien en slaan maar er wordt niets geraakt. Tot de ene de andere zijn armen beet heeft. Vanaf dan staan ze minutenlang in een soort van brughouding. Er wordt getrokken en geduwd maar de brug houdt stand. Het publiek gaat uit zijn bol. De spieren op de ruggen en bovenbenen van de worstelaars staan gespannen en blinken door de overdadige lotions. Er wordt gegraaid naar de benen. De winnaar van het gevecht is hij die de tegenstander even van de grond kan heffen en hem dan buiten een bepaald gebied kan neergooien. Plots is het zover. Er gaat er eentje onderuit, de ander ploft er bovenop. Het hele gevecht heeft amper vier minuten geduurd. De scheids bevestigt de winnaar door hem aan te wijzen. Het publiek gaat uit zijn dak; het juicht, schreeuwt, fluit en zwaait met vlaggen.

Terwijl de winnaar een ererondje maakt en de verliezer weggevoerd wordt maken de volgende worstelaars zich klaar. Het stadion is ondertussen eivol en een wall of sound, gecreëerd door de trommelaars, zangers en de menigte, manifesteert zich binnen de stadionmuren. Vier gevechten staan er vandaag op het programma. Ze maken deel uit van het worstelseizoen dat zich afspeelt tijdens de koelere maanden van het jaar. Als ik even later buiten het stadion de parkeerwachter bedank voor zijn bewezen diensten geeft hij me een tip: “Kom weer op 6 maart aanstaande, dan is het de finale: the clash of the titans.”

Bronnen: Wikipedia