Uganda Notes – 1 – Terug naar Oeganda

Ik landde ’s avonds laat op Entebbe; de nacht was donker. Frank, mijn chauffeur van zeven jaar geleden stond me op te wachten. De omhelzing was gemeend. Een vergeten besef kwam weer boven: vriendschap voelt hier echter dan elders in Afrika. Frank zette me af bij een lodge net buiten Kampala, op een heuvel die uitkijkt over Murchison Bay, een noordelijke uitham van het Victoria Meer. Van deze grote binnenzee zag ik echter niets op dit late uur. Na de incheck bestelde ik een grote fles Nile bier; ik was weliswaar doodop maar kon toch niet aan de verleiding weerstaan, stiekem verlangend naar dit smaakje nostalgie. Het bier proefde zoet; zoet als in lekker, zoet als in goed. Ook mijn herinneringen aan Oeganda, die langzaam kwamen bovendrijven, waren zoet. De volgende ochtend, na een verkwikkende nacht en dito ontbijt bestelde ik – ietwat aarzelend want niet goed wetend of het geoorloofd was in deze chique lodge – een boda boda. Later hoorde ik van de hotelbaas, een voormalig Belgische politicus, dat ook hij graag gebruik maakt van dit typisch Oegandese vervoersmiddel.

Van oorsprong is de boda boda een fietstaxi. Hij heet zo omdat deze met brede bagagedragers uitgeruste fietsen in eerste instantie gebruikt werden om smokkelwaar de grens over te brengen: from border to border, kortweg boda boda. Dezer dagen zijn de meeste boda bodas gemotoriseerd en voorzien van een zacht kussen om passagiers te vervoeren. Ze zijn hartstikke handig om je snel doorheen een door verkeeropstoppingen verlamde binnenstad te bewegen of voor excursies naar plattelandsgebieden waar geen regulier openbaar vervoer bestaat.

Euforisch geluk, de soort waarvan totale vrijheid het hoofdingrediënt is, daalde over mij neder toen ik achterop een boda boda de heuvel afdaalde en de stad inreed. Herkenningen en herinneringen speelden mee in het zalige droomspel dat mijn gedachten beheerste. Soms was ik alert om de onvermijdelijke, door de tijd geboetseerde, veranderingen op te merken; soms dwaalden mijn gedachten af naar jaren geleden toen ik als Afrika groentje vrienden maakte in deze metropool aan Afrika’s grootste waterplas.

Ik dacht aan Teo, die verstrooide Nederlandse muziektheatermaker met wie ik zeven jaar geleden, na een tweeweekse tocht door het land, nog een week in Kampala bleef om verschillende lokale theatergroepen bezig te zien op de podia van de stad. Ik glimlachte bij de herinnering dat hij, na gevraagd te hebben in welk jaar ik was geboren, prompt antwoordde met de mededeling dat hij eind jaren zeventig in de huid van Pino van Sesamstraat zat en dus, rekening houdend met mijn geboortejaar en terecht vermoedend dat ik rond mijn tiende een fervente Sesamstraatfan was, de facto mijn Pino was.

Ook een minder aangename herinnering dook op toen de boda boda een afslag naar Bugolobi links liet liggen en een druk kruispunt overstak. Het was in dit stadsdeel dat ik steevast mijn home away from home vond in de vorm van de Red Chilli Hideaway, een gezellig rugzakoord waar ik al snel bevriend raakte met de Engelse uitbaters. Jaren later, ergens onderweg in de noord Tanzaniaanse bush, hoorde ik van een collega dat Steve, de eigenaar van Red Chilli, tijdens een repatriëring van gestrande gasten in Murchison Falls National Park, door het Leger van de Heer was vermoord. Een zeer spijtige en vooral onnodige actie. Het zal Steve nooit terug kunnen brengen, maar de gedachte dat dit zootje ongeregeld eindelijk het land is uitgegooid stemde me enigszins tevreden.

Schijnbaar doelloos liet ik de motorrijder zijn boda boda door de stad navigeren. Ik genoot met volle teugen. Ik was terug in Oeganda en vond het heerlijk. Plannetjes ontstaken in mijn hoofd en begonnen langzaam aan een rijpingsproces. Ik zou blijven. Oeganda moet en zal weer een groter deel van mijn actieradius betekenen. Na een weekje voorbereidingswerk in de hoofdstad zal ik er drie weken op uit gaan om een groep Europeanen de bekende en minder bekende pareltjes van dit land te laten zien. Daarna zal ik nogmaals drie weken solo langs de onbekende plekjes van dit land reizen: Karamoja, in het noordoosten, met zijn aan de Masai gerelateerde bevolkingsgroepen; het tot voor enkele jaren door het Leger van de Heer beheerste noorden en West Nile, een tot 1910 door de Belgen in Kongo bestuurde buitengebied. Uganda, here I come!