Dogon maskerdans in beeld

November 30, 2009 – 9:34 pm

Als de trommelaars beginnen te spelen komen de dansers vanuit de brousse omheen het dorp het plein opgelopen. De dansmeester roept in het sigi so – een geheime taal waarin de maskers met elkaar communiceren – de verschillende maskers op. Elk masker danst de voor hem karakteristieke rol.

Vooral bij de oogst en begrafenissen vinden er maskerdansen plaats bij de Dogon. De dorpsoudsten bepalen welke maskers eraan mogen deelnemen en hoe lang de ceremonie zal duren.

De maskerdansen vormen een belangrijk onderdeel van het dodenritueel de Dama. Bij de Dogon vindt enkele dagen na het overlijden het eerste afscheid van een dode plaats. Dit gaat gepaard met dans, zang en een opvoering van maskers. De Dama is de tweede begrafenis, waarbij definitief afscheid wordt genomen van meestal meerdere overledenen tegelijk.

Een ander belangrijk ritueel waarbij maskerdansen worden opgevoerd, is de Sigui. Iedere zestig jaar wordt het Sigui-ritueel gehouden, waarmee de vervanging van de ene generatie door de andere wordt gevierd. De Sigui begint altijd in het dorp Yougo-Dogorou en verspreidt zich vervolgens in westelijke richting over het gehele Dogon gebied Elk dorp waar de Sigui is geweest, nodigt het volgende dorp uit om hun Sigui te gaan voorbereiden.

De maskers zijn voor de Dogon heilig. Er mag alleen overdag met maskers worden gedanst. Voordat er zal worden gedanst worden er enkele dieren (kippen of een geit) geofferd en wordt bescherming van de maskers gevraagd tegen kwade geesten. Ook na afloop wordt weer geofferd, ditmaal om de maskers te zuiveren.

Alleen mannen uit de kaste van de landbouwers mogen maskerdanser worden, je moet van onbesproken gedrag zijn en bereid zijn veel tijd te steken in het oefenen van de verschillende dansen, het je verdiepen in de betekenis van de maskers en het leren van de geheime taal, het sigi so.

Er zijn enorm veel verschillende soorten Dogon maskers, alles wat een rol speelt in het dagelijkse leven kan in een masker worden uitgebeeld. Zowel mensen (mannen en vrouwen), dieren en symbolen worden in de maskers uitgebeeld. Een veelvoorkomend masker is het Kanaga-masker, in de vorm van een kruis, met twee omhoog- en twee omlaagstekende uiteinden. Het symboliseert de mens tussen hemel en aarde, met beide voeten op de grond en zijn handen opgeheven naar de hemel. Een ander populair masker is het Sirige-masker, dat wel – afhankelijk van de kracht van de danser – tot drie meter hoog kan zijn. Het symboliseert ook de verbinding tussen hemel en aarde.

Als afsluiting danst de hele groep weer samen, waarna ze weer terugkeren naar de brousse.

Meer beelden uit Mali vind je hier.

Met dank aan de stichting Mali-Waalsdorp!

2 Reacties

  1. December 5, 2009, 5:14 pm
    Mark schrijft:

    Wederom genoeg stof voor je publicatie. Zie uit naar je boek. Met groet, Mark

  2. June 21, 2010, 3:55 pm
    niki schrijft:

    ons Dogon masker hangt schitterend in de vernieuwde woonst, vooral voor ons, zo gevoelsmatig, omdat wij hem effen ervoor hebben zien dansen. Super heeft zijn geschiedenis, ons Dogon masker. Dank je wel frank en bibi

Een reactie plaatsen

Je email-adres wordt niet gepubliceerd of doorgegeven aan derden.
Verplichte velden zijn aangeduid met *

*
*