Het Serengeti Nationaal Park werd door de toenmalige Britse koloniale autoriteiten van Tanganyika opgericht in 1951. Het beslaat bijna vijftien duizend vierkante kilometer en wisselt in hoogte tussen 900 en 1800 meter boven zeespiegel.
Global treasure
De hoofdreden voor haar beschermde status is de grootste migratie van landzoogdieren ter wereld in stand te houden. Nadat de oorspronkelijke bewoners van het gebied, de Maasai, bij de overheid gingen klagen omdat door de vorming van het park een erg groot stuk van de graasweiden voor hun koeien werd afgenomen kreeg het oostelijke deel van het park in 1959 een nieuwe status. De Ngorongoro Conservation Area (NCA) werd geboren. Dit nieuwe gebied dat wel deel uitmaakt van het Serengeti ecosysteem werd in leven geroepen om naast de bescherming van zijn unieke flora en fauna tevens de eeuwenoude nomadische cultuur van het Maasai volk te bewaren. UNESCO riep het Serengeti Nationaal Park in 1981 uit tot werelderfgoed en verleende tegelijk het park samen met de NCA de status van Biosphere Reserve. Om het ‘verlies’ van de oostelijke gebieden aan de NCA te compenseren breidde men het park uit naar het noorden en westen waardoor het gelinkt werd aan het Keniaanse Masai Mara reservaat en het een wildcorridor kreeg tot bij Lake Victoria.
Een zee van gras
De naam Serengeti komt van het Maasai woord voor eindeloze vlakte: Siringet. Tussen 3,6 en 2 miljoen jaren geleden zorgden herhaaldelijke uitbarstingen van de vulkanen Sadiman en Keramasi nabij de beroemde Ngorongorokrater voor een dik astapijt over het gebied ten westen van de kraterhooglanden. In combinatie met de daaropvolgende regens resulteerde dit in een soort van cementlaag die geologen een hardpan noemen. Na vele jaren verzachtte de top van de hardpan en werd het een vruchtbare laag rijk aan nutriënten. Door de ondoordringbare hardpan eronder krijgen bomen geen kans om wortel te schieten maar kunnen korte grassen er welig tieren. Een oceaan van gras waarover miljoenen grazers struinen is het resultaat. Dagelijks ontlasten de migrerende kuddes het equivalent van 125 tankwagens urine en 500 zandtrucks feces. Deze massa uitwerpselen wordt gerecycleerd door vliegen, termieten, wormen, motten en mestkevers waardoor het natuurlijke bemestingsproces een kickstart krijgt.
Veranderingen door klimaat, mens en dier
Tijdens de lange regens van februari tot mei en de korte van oktober tot december wordt de savanne rijkelijk bevloeid met noodzakelijk water. In de andere maanden bakt de vlakte onder de equatoriale zon. De droge tijd zorgt ook voor savannebranden die, als ze aan het begin van deze periode plaatsvinden de ondergroei vernietigt en hierdoor boomgroei promoot in de rivierdalen. Vatten de droge grassen echter vuur aan het eind van de droge periodes zijn catastrofes imminent indien er niet tijdig ingegrepen wordt door het parkmanagement. Vaak zullen de beheerders van de Serengeti daarom beslissen gecontroleerde vuren aan te steken om ecologische rampen te vermijden. Naast menselijke interventie verandert de Serengeti ook continu van vorm vanwege de impact die de dieren erop hebben. De miljoenen deelnemers aan de jaarlijkse grote trek millimeteren het gras en olifanten staan bekend om hun soms erg verwoestend gedrag in de beboste gebieden langsheen de rivieraders.
Projecten
Het geld dat binnenkomt van de honderdduizenden toeristen die jaarlijks de Serengeti en de NCA bezoeken wordt nauwgezet besteed. Er worden ondermeer publieke sensibiliserings campagnes op touw gezet, lessen in natuurbescherming gegeven, conflicten met bewoners aan de rand van het park opgelost, stroperij problemen bestreden, promoties gevoerd, ziektes onderzocht en genezen, wegen aangelegd en winsten verdeeld. In 1957 telde de Duitse bioloog Grzimek van de Frankfurt Zoological Society in een eerste census circa 99500 gnoes. Dit lage aantal was te wijten aan een ernstige uitbraak van runderpest. Een laatste telling maakt gewag van een getal dichtbij het anderhalf miljoen wildebeesten. Of zoals Grzimek het halverwege de vorige eeuw in zijn Oscar winnende film al stelde: The Serengeti will never die.
